نوسان رمزارزها در میانه طوفان / بورس‌های بین‌المللی ریزش کردند

اگرچه بیت‌کوین نتوانست روایت «طلای دیجیتال» را به طور کامل تثبیت کند، اما نشان داد که در بازار ۲۴ ساعته و نقدشونده خود، می‌تواند پناهگاهی برای سرمایه‌های سرگردان در بحران‌ها باشد.

به گزارش هفت کریپتو، از سئول تا توکیو، از فرانکفورت تا لندن، تابلوهای معاملاتی بورس سقوط آزاد را ثبت کردند. کره جنوبی بزرگ‌ترین ریزش تاریخ خود را تجربه کرد، ژاپن بیش از ۷ درصد از ارزش بازارش را از دست داد و بورس‌های اروپایی در سراشیبی سقوط قرار گرفتند. در میان این آشوب، بازار کریپتو نیز بی‌نصیب نماند هرچند رفتارش متفاوت بود.

بازارهای آسیایی یکی پس از دیگری بازگشایی شدند و آنچه در ساعات بعد رخ داد، در تاریخ بی‌سابقه بود. شاخص کاسپی (KOSPI) کره جنوبی با سقوط ۱۲.۰۶ درصدی به کار خود پایان داد و در میانه معاملات، مدار شکست قیمت (circuit breaker) برای نخستین بار فعال شد . این بزرگ‌ترین کاهش روزانه در تاریخ این شاخص بود. ارزش دو غول فناوری کره، سامسونگ الکترونیکس و اس‌کی هاینیکس، در عرض چند ساعت میلیاردها دلار آب رفت.

تحلیل بازار کریپتو

ژاپن نیز از این موج در امان نماند. شاخص نیکی ۲۲۵ (Nikkei 225) توکیو با کاهش ۶.۶ درصدی به ۵۱,۹۴۸ واحد رسید . نیکی که تا دو هفته پیش در اوج تاریخی خود بود، در یک روز بیش از ۳۹۰۰ واحد از ارزش خود را از دست داد. تایوان ۵.۱۴ درصد، استرالیا ۳.۶ درصد و هنگ‌سنگ ۲.۵۵ درصد سقوط کردند .

استفن اینس، تحلیلگر، این وضعیت را چنین توصیف کرد: «نفت بالای ۱۰۰ دلار فقط یک رشد کالایی نیست. این یک مالیات بر اقتصاد جهانی است. تولیدکنندگان خلیج فارس در حال کاهش تولید هستند، زیرا مخازن ذخیره در حال پر شدن و جریان صادرات متوقف شده است. قطر تولید گاز مایع را در تأسیسات کلیدی متوقف کرده است. بازار با یک اختلال فیزیکی روبروست، نه فقط یک شوک خبری» .

مایکل اُرورک از جونز تریدینگ هشدار داد: «بدترین واکنش بازار هنوز رخ نداده است. تا زمانی که اخبار مثبت و ملموسی به دست نیاید، فضای ریسک‌گریزی حاکم خواهد بود» .

نوسان از لندن تا فرانکفورت

با بازگشایی بازارهای اروپایی، دومینوی سقوط به این قاره نیز رسید. شاخص دکس (DAX) آلمان با ۲.۱ درصد کاهش به کار خود پایان داد و شاخص کک (CAC 40) فرانسه ۲.۴ درصد سقوط کرد . شاخص فوتسی (FTSE 100) لندن نیز با افت ۱.۷ درصدی بسته شد.

کریس بیچمپ، تحلیلگر ارشد IG، می‌گوید: «بازار امروز با بزرگ‌ترین بحران خود از زمان همه‌گیری مواجه است» . گلدمن ساکس در تازه‌ترین گزارش خود هشدار داد که بحران تنگه هرمز، از نظر تأثیر بر قیمت‌های جهانی انرژی، ۱۷ برابر بیشتر از جنگ اوکراین است. این یعنی شوکی که به بازارهای انرژی وارد شده، در تاریخ بی‌سابقه است.

در بریتانیا، شاخص FTSE 100 حدود ۱.۷ درصد کاهش یافت و سهام شرکت‌های وابسته به سوخت مانند خطوط هوایی و لجستیک، بیشترین آسیب را دیدند. قیمت گاز طبیعی در اروپا نیز جهشی ۷۵ درصدی را تجربه کرد .

کابوس تورم بازگشت

پشت این سقوط تاریخی، چند عامل کلیدی نهفته بود. نخست، حق‌بیمه ریسک ژئوپلیتیک. تنگه هرمز که روزانه یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند، عملاً به روی کشتیرانی بسته شده بود . دوم، نگرانی از بازگشت تورم و توقف کاهش نرخ بهره. افزایش قیمت نفت، هزینه انرژی را در سراسر جهان بالا برد و تورم را دامن زد. این یعنی بانک‌های مرکزی نمی‌توانند نرخ بهره را کاهش دهند و رشد اقتصادی با مانع مواجه می‌شود .

سوم، اختلال فیزیکی در زنجیره تأمین. حملات به میادین نفتی در جنوب عراق و کردستان گزارش شد که یک میدان نفتی تحت مدیریت آمریکا را مجبور به توقف تولید کرد . امارات و کویت نیز شروع به کاهش تولید کردند . این یک اختلال فیزیکی بود، نه یک شوک خبری زودگذر.

الگوی نوسانی بازار ارزهای دیجیتال

در میان این آشوب، بازار ارزهای دیجیتال نیز بی‌نصیب نماند، اما رفتارش متفاوت از تصورات عمومی بود. بیت‌کوین که تا دو هفته پیش در محدوده ۷۰ هزار دلار معامله می‌شد، با آغاز جنگ تا ۶۳,۵۰۰ دلار سقوط کرد . اما نکته قابل تأمل، بازگشت سریع آن بود.

تحلیل داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که بیت‌کوین الگوی ثابتی در مواجهه با بحران‌های ژئوپلیتیکی دارد. در جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲، بیت‌کوین بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد، اما ظرف دو هفته با خرید در کف قیمت، تمام زیان خود را جبران کرد و حتی رشد کرد . در جنگ اسرائیل و حماس در سال ۲۰۲۳ نیز همین الگو تکرار شد: سقوط ۶ تا ۷ درصدی و سپس رشد ۳۰ درصدی طی سه هفته .

در بحران کنونی نیز همین الگو مشاهده می‌شود. بیت‌کوین در روزهای ابتدایی جنگ تا محدوده ۶۰ هزار دلار سقوط کرد، اما سپس با ورود سرمایه‌گذاران نهادی به ETFهای اسپات، تا ۷۱,۷۵۰ دلار بازگشت . اگرچه این سطح را حفظ نکرد و در محدوده ۶۷ هزار دلار تثبیت شد، اما نشان داد که کریپتو دیگر یک بازار یک‌بعدی نیست.

تحلیلگران Xangle معتقدند که «جریان ورودی سرمایه‌های نهادی نقش مهمی در حمایت از قیمت‌ها ایفا کرده است. بیت‌کوین‌های موجود در صرافی‌ها کاهش یافته و وجوه جدیدی در حال جذب فشار فروش هستند» .

چرا کریپتو سقوط کرد اما نجات یافت؟

پشت این رفتار دوگانه، چند عامل کلیدی نهفته است. نخست، نقش ETFها. اسپات بیت‌کوین ETFها در آمریکا در دو هفته منتهی به ۹ مارس، ۵۶۸ میلیون دلار ورودی خالص ثبت کردند . این یعنی سرمایه‌گذاران نهادی، برخلاف تصور عمومی، در حال خرید در کف قیمت بودند.

دوم، خروج از صرافی‌ها. داده‌ها نشان می‌دهد که برداشت رمزارز از صرافی‌های ایرانی به شدت افزایش یافته و وجوه به کیف پول‌های شخصی یا صرافی‌های خارجی منتقل شده است . این یعنی کاربران برای کاهش ریسک قطع اینترنت و تحریم‌ها، دارایی‌های خود را خارج کرده‌اند. این مکانیسم دقیقاً همان چیزی است که بیت‌کوین را در سطح جهانی تقویت می‌کند.

سوم، هاوینگ. رویداد هاوینگ که در آوریل ۲۰۲۴ رخ داد، عرضه جدید بیت‌کوین را به نصف کاهش داده است . این کاهش عرضه در میان‌مدت می‌تواند به افزایش قیمت کمک کند.

چهارم، شکست روایت «طلای دیجیتال». تحلیلگران معتقدند که بیت‌کوین در این بحران نشان داد که هنوز یک دارایی پرریسک است و همبستگی بالایی با بازارهای سهام دارد . اما در عین حال، در بازگشت‌های سریع خود نیز نشان داد که بازار نقدشونده و ۲۴ ساعته، پناهگاهی برای سرمایه‌های سرگردان است .

نوزدهم اسفند ۱۴۰۴، روزی فراموش‌نشدنی در تاریخ بازارهای مالی بود. نفت ۱۱۰ دلاری، بورس‌های آسیا و اروپا را یکی پس از دیگری به کام سقوط کشاند. کره جنوبی با ۱۲.۰۶ درصد، ژاپن با ۶.۶ درصد و آلمان با ۲.۱ درصد کاهش، تنها بخشی از این فاجعه بودند.

اما در میان این طوفان، بازار کریپتو تصویری متفاوت از خود نشان داد. سقوط کرد، اما با سرعت بازگشت. سرمایه‌گذاران نهادی با خرید در ETFها، نقدینگی را به بازار تزریق کردند و کاربران در مناطق پرریسک، دارایی‌های خود را به کیف پول‌های شخصی منتقل کردند.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که این تازه اول راه است. اگر جنگ ادامه یابد و تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند، نفت می‌تواند تا ۱۵۰ دلار نیز صعود کند و سقوط بازارها عمیق‌تر شود . در پایان این مسیر، همه بازنده‌اند. نه فقط سهامداران، که مردم عادی که با افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و همه کالاها مواجه خواهند شد. نفت ۱۱۰ دلاری، مالیاتی است که بر اقتصاد جهانی بسته شده و همه باید بپردازند.