تأثیر افزایش هزینه سوخت نیروگاه‌ها بر بازار ارزهای دیجیتال

بیست و چهارم اسفند ۱۴۰۴ فرا رسیده و نزدیک به یک ماه از آغاز حملات نظامی اسرائیل و آمریکا علیه ایران می‌گذرد. بحران انرژی ناشی از این جنگ حالا ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. از یک سو شاهد افزایش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز هستیم و از سوی دیگر، کاهش فعالیت نیروگاه‌های سیکل ترکیبی به دلیل کمبود سوخت و اختلال در زنجیره تأمین، نه تنها صنعت تولید برق، بلکه بازار ارزهای دیجیتال را هم تحت تأثیر قرار داده است. در این گزارش نگاهی می‌اندازیم به ارتباط میان این دو پدیده و پیامدهایی که برای رمزارزها به همراه داشته است.

به گزارش هفت کریپتو، با بسته شدن تنگه هرمز که شاهراه حیاتی انرژی جهان محسوب می‌شود، قیمت نفت برنت از محدوده ۶۰ تا ۶۸ دلار پیش از جنگ به بیش از ۱۰۳ دلار در هر بشکه رسید و در اوج خود تا ۱۱۹ دلار هم بالا رفت. قیمت گاز طبیعی مایع هم با رشد ۷۴.۱ درصدی به ۱۸.۴ دلار در هر واحد رسید و بیشترین افزایش را در میان حامل‌های انرژی به خود اختصاص داد.

این جهش قیمتی مستقیماً روی هزینه تولید برق در سراسر جهان تأثیر گذاشت. نیروگاه‌های سیکل ترکیبی که با گاز طبیعی کار می‌کنند، با افزایش شدید هزینه سوخت مواجه شدند و این مسئله در نهایت به گرانی برق برای مصرف‌کنندگان نهایی از جمله ماینرهای ارز دیجیتال منجر شد.

نگاهی به وضعیت بازارهای نفت، فلزات گرانبها و کریپتو (۲۳ اسفند)

از طرف دیگر، کمبود گاز طبیعی ناشی از اختلال در زنجیره تأمین، بسیاری از نیروگاه‌های سیکل ترکیبی را مجبور به کاهش فعالیت کرد. در کشورهایی که به واردات گاز وابسته هستند، مثل هند، ژاپن و کره جنوبی، این مشکل خیلی حادتر بود و بعضی نیروگاه‌ها با کاهش ظرفیت یا حتی توقف موقت فعالیت مواجه شدند. این موضوع هم باعث کاهش عرضه برق در شبکه و هم افزایش بیشتر قیمت آن شد.

ارتباط بحران انرژی با صنعت استخراج ارزهای دیجیتال

صنعت استخراج ارزهای دیجیتال، به‌ویژه بیت‌کوین، به شدت به برق ارزان وابسته است. ماینرها معمولاً دنبال مناطقی می‌گردند که هزینه برق در آن‌ها پایین‌تر باشد تا بتوانند سودآوری خود را حفظ کنند. مصرف انرژی بیت‌کوین در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین نقدهایی که به این رمزارز وارد می‌شود تبدیل شده، طوری که میزان برق مصرفی شبکه آن با مصرف سالانه بعضی کشورها برابری می‌کند.

با افزایش هزینه برق به خاطر جهش قیمت سوخت، حاشیه سود ماینرها به شدت پایین آمد. بر اساس گزارش‌هایی که منتشر شده، هزینه استخراج هر بیت‌کوین در بعضی مناطق تا ۳۰ درصد افزایش پیدا کرد و این موضوع باعث شد ماینرهای کم‌بازده از شبکه خارج شوند.

کاهش سودآوری استخراج، ماینرها را مجبور کرد دستگاه‌هایشان را خاموش کنند. این مسئله مستقیماً روی هش‌ریت شبکه تأثیر گذاشت. داده‌های تازه نشان می‌دهد که هش‌ریت شبکه بیت‌کوین همزمان با تشدید بحران انرژی، افت محسوسی داشته است. هرچند این افت هنوز به سطح بحرانی نرسیده، اما اگر بحران ادامه پیدا کند، می‌تواند ماینرهای بیشتری را از مدار خارج کند.

پیامدهای بحران انرژی بر قیمت ارزهای دیجیتال

اگر نگاهی به رفتار بیت‌کوین در یک ماه اخیر بیندازیم، می‌بینیم که این دارایی دیجیتال واکنش دوگانه‌ای به بحران انرژی نشان داده است. در دقایق اولیه که تنش‌ها شدت گرفت، بیت‌کوین همراه با سایر دارایی‌های پرریسک پایین آمد، اما بعد از آن توانست خودش را بازیابی کند و به محدوده‌های بالاتر برگردد.

این بازیابی سریع نشان می‌دهد که بیت‌کوین در شرایط بحرانی انعطاف‌پذیری بالایی دارد. با این حال، اگر بحران انرژی طول بکشد و هزینه استخراج بالا بماند، در میان‌مدت می‌تواند روی قیمت تأثیر منفی بگذارد.

برخلاف چیزی که ممکن است اول فکر کنیم، افزایش هزینه استخراج لزوماً به معنای فشار فروش بیشتر از طرف ماینرها نیست. ماینرها معمولاً برای پوشش هزینه‌هایشان مجبورند بخشی از بیت‌کوین‌هایی را که استخراج کرده‌اند بفروشند. با کاهش سودآوری، ممکن است بعضی از آنها مجبور به فروش بیشتری شوند، اما از آن طرف، خروج ماینرهای کم‌بازده از شبکه می‌تواند فشار فروش را کم کند.

در شرایط بحرانی، سرمایه‌گذارها دنبال پناهگاه‌های امن برای سرمایه‌شان می‌گردند. افزایش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز و نگرانی از تورم فزاینده، سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌هایی مثل بیت‌کوین سوق داده است. داده‌های زنجیره‌ای نشان می‌دهد که در بحبوحه تشدید بحران، میزان بیت‌کوینی که از صرافی‌ها خارج شده افزایش پیدا کرده و این می‌تواند نشانه استفاده از آن به عنوان ابزاری برای حفظ سرمایه باشد.

آینده بازار ارزهای دیجیتال در سایه تداوم بحران انرژی

اگر بحران انرژی با وجود افزایش هزینه‌ها، همچنان سرمایه‌گذاران را به سمت بیت‌کوین به عنوان پناهگاه امن بکشاند، می‌توانیم انتظار داشته باشیم قیمت‌ها در سطوح بالاتر تثبیت شود. در این حالت، کاهش هش‌ریت ناشی از خروج ماینرهای کم‌بازده می‌تواند با مکانیسم تنظیم سختی شبکه جبران شود و استخراج برای ماینرهای باقی‌مانده دوباره سودآور گردد.

اما اگر بحران انرژی طولانی شود و هزینه برق در سطوح بالا باقی بماند، ماینرهای بیشتری از مدار خارج می‌شوند. این مسئله می‌تواند به کاهش هش‌ریت و در نتیجه کاهش اعتماد به شبکه منجر شود. در این سناریو، احتمال اصلاح قیمت به دلیل کاهش سودآوری ماینینگ وجود دارد.

بحران انرژی کنونی می‌تواند انگیزه‌ای بشود برای حرکت به سمت استخراج سبز و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر. داده‌های جدید نشان می‌دهد که همزمان با رشد شبکه، تلاش‌هایی برای افزایش بهره‌وری، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش شدت کربن در حال شکل‌گیری است. در بلندمدت، این حرکت می‌تواند وابستگی صنعت استخراج به سوخت‌های فسیلی را کم کند و آن را در برابر شوک‌های قیمتی مقاوم‌تر نماید.

افزایش هزینه سوخت و کاهش فعالیت نیروگاه‌های سیکل ترکیبی در پی جنگ خاورمیانه، صنعت ارزهای دیجیتال را از دو مسیر تحت تأثیر قرار داده است. از یک طرف، افزایش هزینه برق حاشیه سود ماینرها را کاهش داده و بعضی از آنها را مجبور به خروج از شبکه کرده است. از طرف دیگر، نگرانی از تورم فزاینده ناشی از بحران انرژی، سرمایه‌گذاران را به سمت بیت‌کوین به عنوان پناهگاه دیجیتال سوق داده است.

واکنش دوگانه بیت‌کوین به این بحران نشان می‌دهد که این دارایی دیجیتال در کوتاه‌مدت همراه با سایر دارایی‌های پرریسک نوسان می‌کند، اما در میان‌مدت و بلندمدت، نقش آن به عنوان محافظ در برابر کاهش ارزش پول پررنگ‌تر می‌شود. آینده بازار ارزهای دیجیتال به شدت به تداوم یا پایان بحران انرژی وابسته است و هر روز که آتش جنگ شعله‌ورتر می‌شود، پیچیدگی این معادله هم بیشتر می‌گردد.

در نهایت، حرکت به سمت استخراج سبز و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند در بلندمدت صنعت استخراج را در برابر شوک‌های قیمتی مقاوم‌تر کند و وابستگی آن به سوخت‌های فسیلی را کاهش دهد. این تحول، اگرچه زمان‌بر است، اما می‌تواند آینده پایدارتری را برای بازار ارزهای دیجیتال رقم بزند.