۶ گام واقعی برای فرار از تورم و رسیدن به استقلال مالی در ایران

اگر «۶ گام برای پولدار شدن» در نگاه اول برایتان کمی طنزآمیز به نظر می‌رسد، کاملاً حق دارید! در شرایط اقتصادی فعلی ایران و با وجود تورم، داشتن یک خودروی معمولی مانند پژو ۲۰۶ کافی است تا شما به تومان یک «میلیاردر» محسوب شوید. اما همه می‌دانیم که این ارقام پر از صفر، نشان‌دهنده ثروت واقعی و قدرت خرید بالا نیستند. هدف ما در این مقاله، رویافروشی یا تکرار کلیشه‌ها نیست؛ بلکه می‌خواهیم ۶ گام کاربردی را برای فرار از تله تورم، ساخت یک پشتوانه مالی مستحکم و حرکت به‌سمت استقلال مالی واقعی به شما آموزش دهیم. اگر به دنبال حفظ ارزش سرمایه و ساخت آینده‌ای مرفه هستید، این مقاله برای شماست.

گام اول؛ پس‌انداز را شروع کنید، اما پول نقد نگه ندارید

در هر سنی که هستید، برای پس‌اندازکردن برنامه‌ریزی کنید؛ اما کل آن را به‌صورت پول نقد نگه ندارید. در کشورهای توسعه‌یافته، نگه‌داشتن پول در حساب‌های بانکی با سود مرکب منطقی است؛ اما در ایران، این کار یک اشتباه استراتژیک است. بنابراین، عادت پس‌اندازکردن را در خودتان ایجاد کنید؛ اما فقط بخشی از آن را به‌عنوان پول نقد نگه دارید و مابقی آن را بلافاصله به دارایی‌های ارزشمند تبدیل کنید.

تتر به مرز ۱۹۳ هزار تومان رسید و بیت‌کوین کانال ۶۴ هزار دلار را پس گرفت!

برای مثال، فرض کنیم باتوجه‌به درآمد ماهانه‌تان و بودجه‌بندی، هرماه مبلغ ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان را برای پس‌انداز کنار می‌گذارید. اگر آن را در یک حساب بانکی رها کنید، سود خاصی از آن عاید شما نمی‌شود. چرا از سود مرکب استفاده نمی‌کنید؟

تعریف سود مرکب به‌زبان ساده این است: از سودی که به پولتان تعلق می‌گیرد هم سود کسب کنید. برای نمونه، فرض کنیم پولتان را در یک حساب با سود روزشمار ۸درصد قرار داده‌اید و سود آن، هرماه به حسابتان واریز می‌شود. اگر سود را برداشت نکنید، به اصل پولتان اضافه خواهد شد. درنتیجه، ماه بعد سود بیشتری دریافت خواهید کرد.

یک راه‌حل عالی این است که بخشی از پس‌اندازتان، مثلاً ۱۰ تا ۲۰ درصد از آن را به‌صورت نقد (آن‌هم در یک حساب بانکی با سود روزشمار) برای شرایط اضطراری قرار دهید. مابقی آن را به دارایی‌های ضدتورمی مانند طلا، صندوق طلا، نقره و صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بورس تبدیل کنید. بخشی از آن را هم به خرید ارز بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال اختصاص دهید.

نکات عملی

• هرماه روز مشخصی را برای انتقال خودکار پول به حساب پس‌انداز مشخص کنید (برای مثال، باکس‌های اپلیکیشن بانکی بلو برای این کار عالی هستند).
• پس‌اندازتان را درصدی محاسبه کنید که اگر درآمدتان افزایش یافت، مبلغ آن هم به‌شکل خودکار افزایش یابد.
• اگر می‌خواهید پس‌اندازتان را سرمایه‌گذاری کنید، با روش متنوع‌سازی این کار را انجام دهید. آن را به چند بخش تقسیم کنید و هر بخش را به یک دارایی اختصاص دهید.

گام دوم؛ هزینه‌ها را کاهش دهید و بدهی‌های غیرضروری را حذف کنید

گام دوم، کاهش هزینه‌هاست. خرید چیزهایی را که به آن‌ها نیاز ندارید از همین امروز متوقف کنید. از خریدهای هیجانی و ناگهانی بدون تصمیم قبلی دور بمانید. این رفتارها چندین گام شما را از ثروتمندشدن دور می‌کنند. قبل از اینکه چیزی بخرید، ابتدا سؤالات زیر را از خود بپرسید:

• واقعاً بهش نیاز دارم؟ نداشته باشمش چی می‌شه؟
• همین حالا باید اونو بخرم یا می‌تونم چند سال دیگه بخرمش؟
• چیزی دارم که مشابهش باشه و الان نیازی نباشه خرج کنم؟
• آیا خریدنش برام مهم‌تر از پولدار شدنه؟

وقتی به این پرسش‌ها پاسخ دادید، مطمئن می‌شوید که آیا خریدتان ضروری هست یا نه. خریدهای اقساطی برای کالاهای مصرفی و غیرضروری، شاید سود کوچکی را به شما تحمیل کنند اما وقتی روی هم جمع می‌شوند، بخش بزرگی از درآمد شما را تشکیل می‌دهند. وام و اعتبار خرید کالا فقط زمانی منطقی هستند که از آن‌ها برای خرید «دارایی» استفاده کنید؛ یعنی چیزهایی که بعدها ارزش بیشتری پیدا می‌کنند نه کالاهای مصرفی که درنهایت باید دور ریخته شوند.

فرض کنیم هفته‌ای سه‌بار کافه می‌روید و هربار ۴۰۰هزار تومان خرج می‌کنید. در پایان ماه، این مقدار به ۴٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان می‌رسد. اگر این دفعات را به یک‌بار در هفته کاهش دهید، می‌توانید مابقی پول را مستقیماً به پس‌انداز خود اضافه کنید.

نکات عملی

• فهرستی از هزینه‌های ماهانه خود را بنویسید. حتی اگر یک بیسکوییت خریده‌اید آن را یادداشت کنید.
• در پایان ماه، آن را بررسی کنید و هزینه‌های غیرضروری خود را بشناسید.
• قبل از هر خرید بالای قیمت خاصی (مثلاً ۲۰۰هزار تومان)، ۴۸ساعت صبر کنید. اگر غیرضروری بوده باشد، احتمالاً وسوسه آن در این مدت از سرتان می‌افتد.

گام سوم؛ حداقل ۱۵درصد از درآمد خود را به پس‌انداز اختصاص دهید

در کشور ما، حساب‌های بازنشستگی مانند 401 (k) وجود ندارند که کارفرما برای شما سرمایه‌گذاری کند. حقوق بازنشستگی یا مستمری از تأمین اجتماعی هم برای داشتن یک آینده روشن کافی نیست. بنابراین، خودتان باید دست‌به‌کار شوید. به‌محض اینکه حقوق گرفتید، پیش‌از خرج‌کردن پول، ابتدا حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از آن را به حساب پس‌اندازتان منتقل کنید (بعداً گام یک را درباره رشد دادن پس‌انداز اجرا کنید).

۱۵ تا ۲۰ درصد نرخ پس‌انداز، عدد معقولانه‌ای است. بااین‌حال، خودتان هنگام بودجه‌بندی باتوجه‌به درآمدها و هزینه‌هایی که دارید آن را تنظیم کنید. نرخ پس‌انداز، درصدی از درآمد شماست که پس از کنارگذاشتن هزینه‌های واقعی باقی می‌ماند. شاید شرایط شما طوری باشد که پس از کسر هزینه‌ها، ۱۰درصد از درآمدتان بیشتر باقی نماند (شاید هم ۳۰درصد). خودتان حساب‌وکتاب کنید و وقتی درصد معقولانه را یافتید، هرماه اول آن مقدار را کنار بگذارید. فرض کنید این هم یکی از اقساط شماست که حتماً باید پرداخت شود.

نکات عملی

• اگر پولی افزون بر درآمد ماهانه‌تان به دستتان رسید (پاداش، انعام، عیدی، کادوی تولد و…) کل آن را پس‌انداز کنید.
• درصدها را معقولانه انتخاب کنید. اگر بودجه‌بندی دقیقی نداشته باشید، کم می‌آورید و مجبورید از پس‌اندازتان بردارید. این بار روانی منفی ایجاد می‌کند.

گام چهارم؛ اگر می‌توانید، از چند مجرا درآمد کسب کنید

باتوجه‌به سرعت تورم در کشور ما، نمی‌توانید فقط با پس‌انداز به ثروت برسید. بنابراین، باید ورودی پول را به طریقی افزایش دهید. البته گفتن اینکه «پول بیشتری دربیاورید» آسان است؛ ولی اگر برای ثروتمندشدن جدی باشید می‌توانید انجامش دهید. راه‌کارهایی برای افزایش درآمد فعال وجود دارد. بیایید چند نمونه از آن‌ها را بررسی کنیم:

ارتقای مهارت و تغییر مسیر شغلی

در هر شغلی که هستید، اگر امکان ارتقای درجه و حقوق بالاتر برایتان وجود دارد، برای رسیدن به آن تلاش کنید. در این راستا شاید مجبور شوید مهارت‌های جدیدی را آموزش ببینید. در این باره کوتاهی نکنید. هرگونه سرمایه‌گذاری برای آموزش مهارت، به سود خود شما در آینده است.

شغل دوم

اگر تک‌شیفت کار می‌کنید و زمان خالی دارید، فریلنسری می‌تواند راه مناسبی برای ایجاد درآمد اضافی باشد. چه مهارت‌هایی دارید؟ زبان انگلیسی‌تان خوب است؟ طراحی سایت بلدید؟ برنامه‌نویس قابلی هستید؟ می‌توانید برای شبکه‌های اجتماعی ویدیو یا کلیپ درست کنید؟ اگر نه، یکی از این مهارت‌ها را آموزش ببینید و پروژه‌های آنلاین ترجمه، تولید محتوا، ادمینی در سایت‌ها، کدنویسی و نظایر آن‌ها را به‌صورت پاره‌وقت انجام دهید.

درصورتی‌که هنرمند هستید، می‌توانید از هنرتان برای راه‌اندازی یک آنلاین‌شاپ استفاده کنید. نیازی نیست حتماً رقابتی باشد، می‌توانید بعدها آن را گسترش دهید. حتی اگر درآمد کوچکی از آن کسب کنید که فقط پول اینترنت در بیاید، باز بهتر از آن است که پول اینترنت را برای گشت‌وگذار بی‌هدف در اکسپلور شبکه‌های اجتماعی صرف کنید.

از بازارهای کریپتو درآمدزایی کنید

نمی‌گوییم حتماً سراغ ترید بروید. معامله‌گری در بازار ارزهای دیجیتال به زمان زیادی نیاز دارد و اگر می‌خواهید تریدر موفقی باشید، باید مدام بازار و قیمت‌ها را رصد کنید. خبر خوب این است که راه آسان‌تری هم برای آن وجود دارد!

اگر بخشی از پس‌انداز خود را به خرید رمزارز اختصاص داده‌اید ولی زمان ندارید با آن‌ها ترید کنید و فقط در کیف پولتان انباشته شده‌اند، از آن‌ها برای کسب درآمد غیرفعال استفاده کنید. هیچ زحمتی هم ندارد. کافی است آن‌ها را در محصولات رشد ثروت یا درآمد خودکار نوبیتکس به کار ببرید.

• رشد ثروت: ارزهایتان را در طرح‌های رشد ثروت قفل می‌کنید و سود ماهانه از آن کسب می‌کنید بدون اینکه ترید کنید.
• درآمد خودکار: ارزهایتان را در درآمد خودکار مشارکت می‌دهید و از آن‌ها سود ماهانه دریافت می‌کنید بدون اینکه نیازی به قفل‌کردن آن‌ها باشد.

نکات عملی

• هفته‌ای ۱۰ تا ۱۵ ساعت را برای درآمد دوم اختصاص دهید.
• اگر درحال‌حاضر مهارتی دارید، ابتدا از آن شروع کنید و بی‌دلیل دنبال آموزش مهارت جدید نروید. اگر هیچ مهارتی ندارید، چیزی را که به آن علاقه دارید انتخاب کنید و آموزش ببینید.

گام پنجم؛ در دام «تورم سبک زندگی» نیفتید

یکی از بزرگترین موانع ثروتمند شدن، تورم سبک زندگی (Lifestyle Inflation) است. یعنی چه؟ یعنی فقط به این دلیل که پول بیشتری برای خرج‌کردن دارید، بیشتر خرج می‌کنید. حقوقتان ۳۰درصد افزایش یافته است، هزینه‌هایتان را ۳۰درصد متناسب با آن افزایش می‌دهید. رستوران‌های گران‌تر می‌روید، لباس‌های گران‌قیمت‌تر می‌خرید. سفرها و تفریحات‌تان جاه‌طلبانه‌تر و پرهزینه‌تر می‌شوند.

اگر می‌خواهید ثروتمند شوید، دربرابر وسوسه تسلیم‌شدن به تورم سبک زندگی مقاومت کنید. به‌جای اینکه بیشتر خرج کنید، بیشتر پس‌انداز و سرمایه‌گذاری کنید.

نکات عملی

• اگر درآمدتان ۲۰درصد افزایش یافته است، ۱۵درصد از آن را به بودجه سرمایه‌گذاری و پس‌اندازتان اضافه کنید.
• بودجه مربوط به تفریحات خود را ثابت نگه دارید. همان کافه‌ای که همیشه می‌رفتید چه بدی‌ای دارد؟!
• هر افزایش درآمد را اول به پس‌انداز اختصاص بدهید و بعد خرج کنید.
• چون از این به بعد توان پرداخت قسط‌های ماهانه بیشتری را دارید، ماشینتان را نفروشید که وام بگیرید و به‌دنبال ماشین شیک‌تری بروید. همین ماشینی که الان به نظرتان قراضه می‌آید، تا قبل از افزایش حقوق، عزیز دلتان بود!

نکته: اگر پول اضافی به دست آورده‌اید و می‌توانید آن را در ملک یا مسکن سرمایه‌گذاری کنید، تردید به خود راه ندهید. بحث ملک از خودرو جداست.

گام ششم؛ برنامه‌ریزی کنید و از دانش دیگران بهره‌مند شوید

برنامه‌ریزی برای ثروتمندشدن کار ساده‌ای نیست؛ به‌ویژه در کشور ما که کسب درآمد شامل جنگیدن با حریفان قدرتمندی مانند تورم، بیکاری، گرانی و رکود است. هوشمندانه عمل کنید و از دانش دیگران در شبکه‌های اجتماعی، مقالات، محتواهای مفید مالی و درصورت لزوم، مشاوره با افراد باتجربه یاد بگیرید. فقط یادتان باشد از منابع معتبر استفاده کنید؛ زیرا فضای آنلاین پر از کلاهبردارانی است که با رویافروشی و سوءاستفاده از کاربران ناآگاه، آن‌ها را به‌سمت ریسک‌های جبران‌ناپذیر سوق می‌دهند.

سخن پایانی

ثروتمندشدن با تغییرات اساسی در نگرش شما به دست می‌آید نه با پول زیاد. چه بسا افرادی که با اشتباهات و بلندپروازی‌های نابه‌جای خود، تمام ثروتشان را یک‌شبه بر باد داده‌اند. فکر می‌کنید امکان ندارد؟ به کسانی فکر کنید که خانه میلیاردی خود را فروخته‌اند تا در یک پروژه کلاهبرداری سرمایه‌گذاری کنند یا افرادی که تمام دارایی خود را در شرط‌بندی‌ها از دست می‌دهند. نمونه‌هایی که هر روز از گوشه‌وکنار درباره آن‌ها می‌شنویم. بنابراین، اگر می‌خواهید در مسیر ثروتمندشدن گام بردارید، از همین حالا خودتان را به پس‌اندازکردن عادت دهید. منضبط بمانید و یک برنامه مالی بلندمدت داشته باشید.

به‌دست‌آوردن ثروت ساده نخواهد بود ولی غیرممکن هم نیست. هرچه از سنین پایین‌تر شروع کنید بهتر است. از همین حالا با کارهای ساده پیش بروید؛ مثلاً هزینه‌های این ماه را بنویسید و اولین مبلغ پس‌اندازتان را کنار بگذارید. به‌مرور وقتی نتایج را می‌بینید، حتی اگر ثروتمند نشوید، به استقلال مالی و رفاه در سنین بازنشستگی دست خواهید یافت.