تفاوت سود دلاری و ریالی چیست؟ نحوه محاسبه هرکدام

سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال برای کاربران ایرانی یک پیچیدگی مهم دارد؛ سودی که در بازار جهانی به دست می‌آورید، لزوماً با سودی که در حساب بانکی و به تومان مشاهده می‌کنید یکسان نیست. به همین دلیل، یکی از مفاهیمی که برای سرمایه‌گذاران ایرانی اهمیت زیادی دارد، تفاوت بین سود دلاری و سود ریالی است.

در این مقاله از هفت کریپتو و به نقل از مجله نوبیتکس، تفاوت این دو نوع سود را بررسی می‌کنیم، نحوه محاسبه هرکدام را با مثال توضیح می‌دهیم و به این پرسش پاسخ می‌دهیم که سود واقعی در سرمایه‌گذاری ارزهای دیجیتال چه زمانی محقق می‌شود.

سود واقعی در سرمایه‌گذاری ارزهای دیجیتال چه زمانی محقق می‌شود؟ بررسی تفاوت سود دلاری و ریالی

سود دلاری به افزایش ارزش دارایی شما بر مبنای دلار یا معادل دلاری آن (مانند تتر) گفته می‌شود. برای مثال، اگر بیت کوین را در قیمتی بالاتر ۶۰,۰۰۰ دلار خریده باشید و قیمت آن به ۶۶,۰۰۰ دلار برسد، بدون در نظر گرفتن نرخ ارز در ایران، از نظر دلاری سود کرده‌اید.

جی‌پی مورگان هشدار داد: طلا تا ۶۰۰۰ دلار با چه سناریوهایی صعود می‌کند؟

در مقابل، سود ریالی به تغییر ارزش سرمایه شما بر حسب تومان بستگی دارد. در این حالت، علاوه بر رشد یا افت قیمت دارایی در بازار جهانی، نرخ تتر یا دلار در بازار داخلی نیز بر نتیجه نهایی اثر می‌گذارد. به همین دلیل ممکن است با وجود سود دلاری، از نظر ریالی در ضرر باشید، یا برعکس.

اما سود واقعی کدام است؟ در ادامه با استفاده از فرمول‌های ساده و مشخص ریاضی، یک‌بار برای همیشه فرآیند محاسبه سود دلاری و ریالی را می‌آموزیم.

نحوه محاسبه سود دلاری

برای محاسبه سود دلاری، کافی است تغییرات قیمت دارایی را بر اساس دلار یا معادل آن مثل تتر بررسی کنید. در این روش، نرخ ارز در ایران هیچ نقشی در نتیجه نهایی ندارد.

مراحل محاسبه به شکل زیر است:

• قیمت خرید دارایی را به دلار مشخص کنید.
• قیمت فروش یا قیمت فعلی را به دلار به‌دست آورید.
• اختلاف این دو مقدار را نسبت به قیمت خرید محاسبه کنید.

فرمول صحیح محاسبه سود دلاری:

سود دلاری = ۱۰۰ × (قیمت خرید ÷ (قیمت خرید – قیمت فعلی))

مثال محاسبه سود دلاری

فرض کنید ۱ بیت کوین را در قیمت ۶۰.۰۰۰ دلار خریده‌اید و اکنون قیمت آن به ۶۶.۰۰۰ دلار رسیده است. در این حالت سود دلاری با این فرمول به‌ دست می‌آید:

۱۰٪ = ۱۰۰ × (۶۰۰۰۰ ÷ (۶۰,۰۰۰ – ۶۶,۰۰۰))

بنابراین شما ۱۰٪ سود دلاری داشته‌اید، اما بسته به تغییرات نرخ تتر در ایران، ممکن است عدد سود ریالی شما متفاوت باشد.

نحوه محاسبه سود ریالی

برای محاسبه سود ریالی باید علاوه بر قیمت دلاری دارایی، نرخ تتر یا دلار در زمان خرید و فروش نیز در نظر گرفته شود. همین موضوع باعث می‌شود نتیجه نهایی با سود دلاری متفاوت باشد.

مراحل محاسبه:

1. «مبلغ خرید به ریال» را با ضرب کردن «قیمت خرید دلاری» در «نرخ تتر هنگام خرید» به دست می‌آوریم.
2. مبلغ «فروش به ریال (یا همان مبلغ فعلی به ریال)» را نیز با ضرب کردن «قیمت فروش دلاری» در «نرخ تتر هنگام فروش» به دست می‌آوریم.
3. سپس باتوجه به این دو عدد، سود ریالی به شکل زیر محاسبه می‌شود:

سود ریالی = ۱۰۰ × (مبلغ خرید ریالی ÷ (مبلغ خرید ریالی – مبلغ فروش ریالی))

مثال محاسبه سود ریالی

در این مثال فرض کنید در حالی که قیمت دلار معادل ۱۷۰,۰۰۰ تومان بوده است، ۱ سولانا (SOL) را با قیمت ۸۰ دلار خریده‌اید. حال اگر در زمان فروش قیمت سولانا به ۸۸ دلار و قیمت دلار به ۱۶۰۰۰۰ تومان رسیده باشد، فرمول محاسبه سود و زیان ریالی به شکل زیر خواهد بود:

محاسبه مبلغ خرید:

تومان ۱۳,۶۰۰,۰۰۰ = ۸۰ × ۱۷۰,۰۰۰

محاسبه مبلغ فروش:

تومان ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ = ۸۸ × ۱۵۰,۰۰۰

محاسبه سود و زیان ریالی:

۲.۹٪- = ۱۰۰ × (۱۳,۶۰۰,۰۰۰ ÷ (۱۳,۶۰۰,۰۰۰ – ۱۳,۲۰۰,۰۰۰))

همان‌طور که ملاحضه می‌کنید، با وجود ۱۰٪ سود دلاری، به خاطر کاهش قیمت تتر یا دلار از ۱۷۰٬۰۰۰ تومان به ۱۵۰٬۰۰۰ تومان، از نظر ریالی ۲.۹٪ ضرر کرده‌ایم.

توجه داشته باشید که خلاف این جریان نیز صادق است. یعنی برای مثال اگر قیمت دلاری سولانا کاهش یابد، اما نرخ تتر در ایران رشد شدیدی کند، از نظر ریالی سود خواهید کرد.

چرا با وجود سود دلاری در ضرر هستم؟

یکی از رایج‌ترین ابهامات برای سرمایه‌گذاران ایرانی این است که چرا با وجود رشد قیمت دارایی در بازار جهانی، در نهایت در حساب ریالی خود ضرر یا سود بسیار کمی دریافت می‌کنند. همانطور که در مثال‌های بالا مشاهده کردیم، پاسخ این موضوع در نقش مستقیم نرخ تتر یا دلار در ایران نهفته است.

در واقع، اگر قیمت بیت کوین یا سایر ارزهای دیجیتال نسبت به دلار افزایش پیدا کند، شما از نظر دلاری در سود هستید. اما اگر هم‌زمان نرخ تتر در بازار داخلی کاهش یابد، ارزش ریالی دارایی شما می‌تواند کاهش پیدا کند یا کمتر از انتظار رشد کند. به همین دلیل، اختلاف میان سود دلاری و سود ریالی در ایران کاملاً طبیعی است و به نوسانات دو بازار متفاوت وابسته است.

خرید ارز دیجیتال با ریال یا تتر؛ کدام معیار سود مهم‌تر است؟

انتخاب بین خرید ارز دیجیتال با ریال یا تتر فقط یک موضوع اجرایی نیست، بلکه روی نحوه سنجش سود و عملکرد سرمایه‌گذاری شما نیز اثر مستقیم دارد. در واقع، واحدی که با آن وارد بازار می‌شوید، همان مبنایی است که درک شما از سود را شکل می‌دهد.

اگر سرمایه اولیه شما ریالی باشد، طبیعی است که در نهایت عملکرد سرمایه را بر اساس تومان بسنجید؛ چون هدف اصلی تبدیل دارایی به قدرت خرید داخلی است. در این حالت، نوسانات نرخ تتر یا دلار بخشی از واقعیت سرمایه‌گذاری شما محسوب می‌شود و نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

اما اگر با تتر وارد بازار می‌شوید یا به‌صورت دلاری فکر می‌کنید، معیار اصلی شما باید سود دلاری باشد. در این حالت، تمرکز شما بیشتر روی عملکرد دارایی در بازار جهانی است و کمتر درگیر نوسانات داخلی ارز می‌شوید. به همین دلیل، معامله‌گران حرفه‌ای معمولاً ابتدا عملکرد دلاری را بررسی می‌کنند و سپس اثر نرخ ارز را برای تبدیل نهایی به ریال در نظر می‌گیرند.

جمع‌بندی؛ سود واقعی را با معیار درست بسنجید

همانطور که در مثال‌ها مشاهده کردیم، برای ما ایرانی‌ها سود در بازار ارزهای دیجیتال تنها یک عدد ثابت نیست و به دو عامل اصلی وابسته است: تغییرات قیمت دارایی در بازار جهانی و نوسانات نرخ ارز داخلی. همین موضوع باعث می‌شود تفاوت میان سود دلاری و سود ریالی اهمیت ویژه‌ای پیدا کند.

در نهایت، سود واقعی زمانی معنا پیدا می‌کند که بدانید در چه واحدی در حال سنجش عملکرد خود هستید و هدف سرمایه‌گذاری شما چیست. درک این تفاوت کمک می‌کند تصمیم‌های منطقی‌تری بگیرید و تصویر دقیق‌تری از وضعیت سرمایه خود داشته باشید.