تاثیر اخبار فوری روی تصمیمات مالی در بازار کریپتو و راهکارهای کنترل احساسات

اخبار فوری می‌آیند و می‌روند اما ردپای تصمیمات هیجانی ممکن است تا مدت‌ها در پرتفوی شما باقی بماند. بازارها، همیشه فرصت دوباره می‌دهند ولی سرمایه‌گذاران همیشه شانس جبران ندارند. اگر می‌خواهید از بازی خبرها کمتر متضرر شوید، وقت آن است که هیجان را بشناسید، احساسات را مهار کنید و یاد بگیرید چطور با ذهنی آرام، در میان طوفان اطلاعات، بهترین تصمیم را بگیرید.

واکنش فوری بازار به اخبار چه تاثیری روی تصمیمات مالی دارد؟

واکنش اولیه بازار به اخبار، اغلب یک واکنش احساسی است و جزو واکنش منطقی محسوب نمی‌شود. اینجاست که اکثر سرمایه‌گذاران خرد، بزرگ‌ترین اشتباهات خود را مرتکب می‌شوند. بیایید این واکنش را کالبدشکافی کنیم.

در دنیای مالی، هر خبری «فوری» محسوب نمی‌شود. اخبار فوری اطلاعاتی غیرمنتظره و بااهمیت هستند که پتانسیل ایجاد نوسانات شدید در بازار را دارند.

انواع اخبار فوری

اخباری فوری به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند که به شرح زیر هستند:

• اخبار برنامه‌ریزی‌شده (Scheduled News): این‌ها رویدادهایی هستند که تاریخشان مشخص اما نتیجه‌شان نامعلوم است. مانند جلسات فدرال رزرو (Federal Reserve) برای تعیین نرخ بهره، گزارش‌های تورم (CPI)، آمار بیکاری یا گزارش‌های درآمد فصلی شرکت‌ها. نکته کلیدی در اینجا، مفهوم «انتظارات بازار» است. بازار قبل از اعلام خبر، طبق پیش‌بینی‌ها قیمت‌گذاری می‌کند. واکنش واقعی بازار، نه به خود خبر، بلکه به تفاوت بین خبر واقعی و انتظارات است

• اخبار غیرمنتظره (Unscheduled News): این‌ها شوک‌های واقعی و غیرقابل پیش‌بینی بازار هستند. تاثیر اخبار ارز دیجیتال در این دسته بسیار شدیدتر است، زیرا این بازار به صورت ۲۴ ساعت در ۷ روز هفته فعال است و هیچ مکانیزم توقفی مانند بازارهای سهام سنتی ندارد. این اخبار خود به چند زیرشاخه تقسیم می‌شوند:
  • تکنولوژیک: هک شدن یک صرافی بزرگ، کشف یک باگ امنیتی در کد یک پروژه یا موفقیت در یک آپدیت مهم
  • شرکتی/پروژه‌ای: اعلام ورشکستگی (مانند FTX)، یک ادغام یا خرید بزرگ یا استعفای ناگهانی یک مدیرعامل کلیدی
  • سیاسی/قانونی: ممنوعیت ناگهانی استخراج یا معامله ارز دیجیتال در یک کشور یا تصویب یک قانون حمایتی غیرمنتظره
  • اجتماعی: یک توییت تأثیرگذار از یک چهره سرشناس، یک گزارش تحقیقی منفی از یک روزنامه‌نگار معتبر یا افزایش ناگهانی قیمت میم کوین ها

رفتار اولیه کاربران در نوسان‌های سریع و Flash Crash

انتشار یک خبر منفی، اتفاقی شبیه به فریاد «آتش» را در یک سالن سینمای شلوغ رخ می‌دهد. اولین واکنش، فرار است. معامله‌گران الگوریتمی (ربات‌ها) که بر اساس کلمات کلیدی خاصی برنامه‌ریزی شده‌اند، در کسری از ثانیه هزاران سفارش فروش ثبت می‌کنند. این موج اولیه فروش، باعث کاهش قیمت و فعال‌شدن حد ضرر معامله‌گران افراد دیگر می‌شود.

اینجاست که پدیده‌ای به نام Flash Crash (سقوط ناگهانی) رخ می‌دهد. در این مواقع، قیمت در کمترین زمان ممکن، ۱۰، ۲۰ یا حتی ۳۰ درصد سقوط می‌کند. در این لحظات، منطق از بین می‌رود. تنها چیزی که کاربر می‌بیند، قرمز شدن پرتفوی و آب شدن سرمایه‌اش است. ترس از دست دادن همه‌چیز او را وادار به فروش در کف قیمت می‌کند؛ دقیقاً همان نقطه‌ای که بازیگران بزرگ و نهنگ‌ها منتظرش هستند تا با قیمت‌های پایین خرید کنند. واکنش بازار ارز دیجیتال به این نوع اخبار به دلیل نقدینگی کمتر نسبت به بازارهای سنتی، بسیار خشن‌تر و سریع‌تر است.

مکانیزم انتقال احساسات از اخبار به بازار

اخبار به‌خودی‌خود قیمت را جابه‌جا نمی‌کنند؛ این تفسیر و واکنش احساسی ما به اخبار است که بازار را به حرکت درمی‌آورد. این مکانیزم، روانشناسی پیچیده‌ای دارد که در ادامه به صورت عمیق بررسی می‌کنیم.

نقش روانشناسی احساس Fomo (ترس از جاماندن)

احساسات، بزرگ‌ترین دشمن یک سرمایه‌گذار هستند. دو احساس قدرتمند در بازار حکمرانی می‌کنند: ترس و طمع. شاخص ترس و طمع ابزاری است که تلاش می‌کند این احساسات را اندازه‌گیری کند.

وقتی خبر مثبتی منتشر می‌شود، مثلاً تأییدصندوق قابل‌معامله (ETF) سولانا در آمریکا، احساس FOMO (Fear Of Missing Out) یا ترس از جاماندن، بازار را فرا می‌گیرد. افراد می‌ترسند که از این سود بزرگ بی‌نصیب بمانند و بدون تحلیل و بررسی، در سقف قیمت وارد بازار می‌شوند. این رفتار، یک حباب قیمتی کوتاه‌مدت ایجاد می‌کند.

نقش احساس FUD و لیکویید شدن

در مقابل احساس فومو، احساس FUD یا ترس، عدم قطعیت و تردید وجود دارد که اخبار منفی باعث ایجاد آن می‌شوند. در این شرایط، پدیده‌ای به نام لیکوئید شدن (Liquidation) رخ می‌دهد. معامله‌گرانی که از اهرم در بازار ارزهای دیجیتال استفاده کرده‌اند، با کاهش قیمت، موقعیتشان به‌طور خودکار توسط صرافی بسته می‌شود تا از بدهی بیشتر جلوگیری شود. این لیکوئید شدن‌های زنجیره‌ای، مانند یک بهمن عمل کرده و فشار فروش را چند برابر می‌کند.

کاربران عادی در این شرایط دست به فروش از روی وحشت (Panic Sell) می‌زنند. آن‌ها فراموش می‌کنند که چرا اصلاً این دارایی را خریده بودند و تنها به دنبال خروج از بازار با کمترین ضرر ممکن هستند. این یکی از اشتباه‌های رایجی است که باعث نابود شدن سرمایه می‌شود و همیشه باعث نابودی سرمایه افراد می‌شود.

شواهد تجربی که خبر از تاثیر اخبار بر بازارهای مالی می‌دهند

این موضوع فقط به صورت تئوری نیست. چون تاریخ بازار پر از نمونه‌هایی است که اثر اخبار روی قیمت رمزارزها را به وضوح نشان می‌دهد.

تاثیر رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه ایکس توییتر (سابق)، به میدان نبرد اطلاعاتی در دنیای کریپتو تبدیل شده‌اند.

تغییر بیو ایلان ماسک به Bitcoin# و پامپ ناگهانی قیمت بیت‌ کوین در سال ۲۰۲۱: روز ۲۹ ژانویه ۲۰۲۱، ایلان ماسک بیوی توییتر خود را به «Bitcoin#» تغییر داد و همزمان توییتی با متن «In retrospect, it was inevitable» منتشر کرد که به دنبال آن در کمتر از یک ساعت، قیمت بیت‌ کوین از حدود ۳۲٬۰۰۰ دلار به ۳۸٬۰۰۰ دلار (+۲۰٪) افزایش یافت.

نمونه‌ای از Flash Crash‌ها

یکی از کلاسیک‌ترین مثال‌ها برای درک اثر اخبار و قیمت ارز دیجیتال، اتفاقی است که در ژانویه ۲۰۲۴ رخ داد:

خبر جعلی تأیید ETF بیت‌ کوین: حساب توییتر رسمی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) هک شد و توییتی مبنی بر تأیید تمام ETFهای اسپات بیت‌ کوین منتشر کرد. در عرض چند دقیقه، تاثیر اخبار بر بیت کوین خود را نشان داد و قیمت آن از حدود ۴۶,۸۰۰ دلار به نزدیک ۴۸,۰۰۰ دلار جهش کرد اما تنها چند دقیقه بعد، رئیس SEC این خبر را تکذیب کرد. در نتیجه، یک Flash Crash وحشتناک که قیمت را به زیر ۴۵,۰۰۰ دلار کشاند و میلیون‌ها دلار از موقعیت‌های معاملاتی معامله‌گران هیجان‌زده را لیکوئید کرد.

این مثال نشا‌ن‌دهنده این است که حتی معتبرترین منابع هم می‌توانند هدف حمله یا اشتباه قرار بگیرند و واکنش آنی به خبر، چقدر می‌تواند خطرناک باشد.

عوامل زمینه‌ساز تشدید آثار اخبار

تأثیر یک خبر در بازار کریپتو گاهی بسیار شدیدتر از بازارهای دیگر است. این بازار به دلیل نبود بلوغ کافی در میان سرمایه‌گذارانش، بیشتر تحت‌تأثیر احساسات قرار می‌گیرد. همچنین به‌خاطر حجم پایین معاملات، نوسانات قیمت شدیدتری نسبت به سایر بازارها تجربه می‌کند. البته دلایل دیگری هم وجود دارد که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

نوسانات بیت‌ کوین به‌عنوان لیدر بازار

بیت‌کوین اولین رمزار بازار کریپتو بوده و اعتبار آن در مرور زمان افزایش یافته است که این موضوع باعث شده تا این رمزارز به عنوان لیدر بازار کریپتو شناخته شود و قیمت ارزهای دیجیتال بر اساس نوسانات قیمت بیت کوین، حرکت کنند.

تقریباً تمام آلت کوین‌ها همبستگی بالایی با حرکت قیمت این رمزارز دارند. وقتی یک خبر منفی باعث سقوط بیت‌ کوین می‌شود، کل بازار به دنبال آن سقوط می‌کند اما با شدتی بیشتر. به همین دلیل، تحلیل تاثیر اخبار بر بیت کوین برای هر فعال بازار کریپتو یک امر حیاتی است.

ورود و خروج نهنگ‌ها

نهنگ‌ها (Whales)، افرادی یا نهادهایی هستند که مقادیر عظیمی از یک ارز دیجیتال را در اختیار دارند. آن‌ها می‌توانند از اخبار به‌عنوان پوششی برای حرکات خود استفاده کنند. برای مثال، یک نهنگ ممکن است پس از انتشار یک خبر منفی، با فروش بخش کوچکی از دارایی خود، وحشت را در بازار تشدید کند تا بتواند در قیمت‌های بسیار پایین‌تر، خریدهای سنگین‌تری انجام دهد. تحلیل آنچین (On-chain Analysis) و رصد کیف پول نهنگ‌ها یکی از روش‌های پیشرفته برای درک بازی آن‌هاست.

تاثیر معاملات قرارداد آپشن روی آینده بازار

قراردادهای آپشن (Options) ابزارهای مالی مشتقه هستند که به معامله‌گران اجازه می‌دهند روی آینده قیمت یک دارایی تا تاریخ مشخص شرط‌بندی کنند. در این بازار، منطقه‌ای به نام نقطه درد حداکثری (Max Pain) تعیین شده است. این منطقه جایی است که بیشترین تعداد این شرط‌ها (چه خرید چه فروش) بی‌ارزش می‌شوند و معامله‌گران ضرر می‌کنند. بازارسازها که اغلب طرف مقابل این شرط‌ها هستند، اگر قیمت به این نقطه برسد، سود می‌کنند. به همین دلیل، گاهی سعی می‌کنند با استفاده از اخبار یا نوسانات ساختگی، قیمت را به آن نزدیک کنند تا قراردادها بی‌ارزش شوند و خودشان بیشترین سود را ببرند.

قوانین و سیاست‌های پولی

تصمیمات دولت‌ها و بانک‌های مرکزی، به‌ویژه فدرال رزرو آمریکا، تأثیر مستقیمی بر بازارهای پرریسک مانند کریپتو دارد. افزایش نرخ بهره، پول را از بازارهای پرریسک خارج کرده و به سمت دارایی‌های امن‌تر هدایت می‌کند. هرگونه سخنرانی یا بیانیه از سوی مقامات پولی می‌تواند موج‌های بزرگی در بازار ایجاد کند.

تنش‌های نظامی و سیاسی

بی‌ثباتی ژئوپلیتیک همیشه به معنای فرار سرمایه از دارایی‌های پرریسک است. شروع یک درگیری یا تحریم‌های اقتصادی سنگین، عدم قطعیت را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند نقد باشند یا به سمت دارایی‌های امن سنتی مانند طلا بروند. این موضوع باعث خروج سرمایه از بازار کریپتو و افزایش فشار فروش می‌شود.

چگونه نسبت به اخبار فوری هوشمندانه عمل کنیم؟

خب، به بخش اصلی و کاربردی مقاله رسیدیم. در این بخش به شما فیلترهایی را آموزش خواهیم داد تا بتوانید در چنین مواقع، کمتر ضرر کنید و دچار فومو نشوید.

ساختار خبرخوانی هوشیارانه و تحلیل اعتبار

ساختار خبرخوانی و تحلیل اعتبار آن به شرح زیر است:

• منبع را بررسی کنید: آیا خبر از یک منبع معتبر منتشر شده یا رسانه‌های معتبر دیگر هم آن را تأیید کرده‌اند؟ مراقب اکانت‌های جعلی و سایت‌های زرد باشید. برای این کار می‌توانید از لیستی از بهترین سایت‌های خبری ارز دیجیتال استفاده کنید.
• به دنبال جزئیات باشید: تیتر خبر را نخوانید و رد شوید. به عمق مطلب بروید. آیا این یک شایعه است یا یک واقعیت تایید شده؟ گوینده خبر کیست و چه نفعی از انتشار آن می‌برد؟
• واکنش اولیه بازار را فقط مشاهده کنید: به‌جای اینکه با اولین حرکت بازار شما هم وارد معامله شوید، چند دقیقه صبر کنید. ببینید آیا این یک واکنش هیجانی و کوتاه‌مدت یا یک تغییر روند واقعی است.
• زمان: آیا این خبر تازه یا مربوط به گذشته بوده که دوباره وایرال شده است؟ واکنش اولیه بازار به آن چه بوده و آیا بازار آن را هضم کرده است؟

مدیریت احساسات و سبک درست سرمایه‌گذاری

احساسات خودتان را مدیریت کنید و به درستی معامله کنید. چند نکته‌ای که باید طبق آن‌ها رفتار کنید به شرح زیر هستند:

1. بر اساس برنامه معامله کنید، نه احساس: قبل از اینکه هر خبری منتشر شود، شما باید استراتژی ورود و خروج، حد سود و حد ضرر خود را مشخص کرده باشید. به برنامه خود پایبند بمانید و اجازه ندهید ترس یا طمع کنترل شما را به دست بگیرد.
2. از تصمیم‌گیری در اوج هیجان بپرهیزید: اگر یک خبر شما را به شدت خوشحال یا مضطرب کرد، از سیستم خود فاصله بگیرید. قدم بزنید، یک لیوان آب بنوشید و بعد از آرام شدن، با منطق وضعیت را تحلیل کنید.
3. سبک سرمایه‌گذاری خود را بشناسید: اگر یک سرمایه‌گذار بلندمدت هستید (HODLer)، نوسانات کوتاه‌مدت ناشی از اخبار نباید شما را نگران کند. اما اگر یک معامله‌گر روزانه (Day Trader) هستید، باید برای مدیریت این نوسانات آماده باشید.

ابزارهای تکنیکال و فاندامنتال برای اندازه‌گیری تاثیر اخبار بر بازار

برای اینکه در دام اخبار نیفتید، باید تحلیل خود را بر پایه‌های محکم‌تری بنا کنید. ابزارهای تکنیکال و فاندامنتالی که می‌توانند به شما در زمان اخبار فوری کمک کنند تا متضرر نشوید، به شرح زیر هستند:

• تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)

تحلیل تکنیکال به شما یک نقشه از پیش تعیین‌شده از رفتار قیمت می‌دهد. قبل از اینکه هر خبری منتشر شود، شما باید سطوح کلیدی حمایت (Support) و مقاومت (Resistance)، میانگین‌های متحرک مهم (مانند میانگین ۲۰۰ روزه که یک شاخص بلندمدت است) و خطوط روند را روی نمودار خود مشخص کرده باشید. حالا وقتی یک خبر منفی باعث سقوط قیمت می‌شود، شما به جای وحشت کورکورانه، در حال مشاهده هستید.

آیا قیمت به سطح حمایتی مهم واکنش مثبت نشان داد؟ آیا در منطقه اشباع فروش (Oversold) در اندیکاتور RSI قرار گرفته است؟ این داده‌ها به شما کمک می‌کنند تا به جای فروش در بدترین زمان ممکن، به دنبال نقاط ورود احتمالی باشید یا حداقل از خروج در یک کف قیمت موقت خودداری کنید.

• تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis)

این تحلیل، سنگ بنای سرمایه‌گذاری هوشمندانه است. تحلیل فاندامنتال به سؤال «چرا» پاسخ می‌دهد: چرا این دارایی ارزشمند است؟ با بررسی وایت‌ پیپر، تیم پروژه، تکنولوژی و کاربرد واقعی آن، شما به یک درک عمیق از ارزش ذاتی پروژه می‌رسید. زمانی که یک خبر منفی بازار را تکان می‌دهد، از خود می‌پرسید: «آیا این خبر، فاندامنتال و ارزش بلندمدت پروژه را از بین برد؟» در ۹۹٪ موارد، پاسخ «خیر» است. این درک به شما اعتماد به نفس لازم برای نگهداری دارایی‌تان (HODL) یا حتی خرید بیشتر در قیمت‌های پایین‌تر را می‌دهد.

یک تحلیلگر حرفه‌ای، هیچ‌گونه تعصبی ندارد و از تمام ابزارهایی که باعث کاهش ریسک و افزایش سودآوری او شوند استفاده می‌کند. او از تحلیل فاندامنتال برای انتخاب پروژه‌های ارزشمند، از تحلیل تکنیکال برای یافتن بهترین زمان و قیمت برای ورود یا خروج و از تحلیل آن‌چین (On-Chain) برای تأیید فرضیه‌های خود استفاده می‌کند.

تاثیر اخبار فوری کریپتو یک واقعیت انکارناپذیر است. این اخبار مانند امواج سهمگین دریا هستند؛ می‌توانید اجازه دهید شما را غرق کنند، یا یاد بگیرید که چگونه بر آن‌ها موج‌سواری کنید. کلید موفقیت، ترکیبی از آگاهی، کنترل احساسات و داشتن یک استراتژی معاملاتی قدرتمند است.

به یاد داشته باشید، در بازارهای مالی، واکنش هوشمندانه به اطلاعات می‌تواند باعث کاهش ضرر شود. حتی بعضی مواقع ممکن است این واکنش هوشمندانه باعث سودآوری هم شود. دفعه بعدی که یک خبر فوری دیدید، قبل از فشردن دکمه خرید یا فروش، نفس عمیقی بکشید، از خود بپرسید: «آیا این یک تصمیم منطقی بوده یا واکنشی از روی ترس و طمع است؟» پاسخ شما به این سؤال، تفاوت بین یک سرمایه‌گذار موفق و یک قربانی هیجانات بازار را رقم خواهد زد.

منبع: سایت bitpin