پشت‌پرده خرید سنگین طلا توسط بانک‌های مرکزی؛ سیگنالی برای آینده بازار؟

بازار جهانی طلا در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ شاهد دو جریان کاملاً متفاوت بود؛ در حالی که سرمایه‌گذاران صندوق‌های قابل معامله طلا (ETF) اقدام به فروش دارایی‌های خود کردند، بانک‌های مرکزی جهان خرید طلا را با سرعتی کم‌سابقه افزایش دادند. این واگرایی، توجه فعالان بازار را به چشم‌انداز بلندمدت طلا و جایگاه دلار در ذخایر جهانی جلب کرده است.

بر اساس داده‌های شورای جهانی طلا، صندوق‌های ETF در سه‌ماهه دوم سال جاری با خروج خالص ۴۵ تن طلا مواجه شدند. تقویت دلار آمریکا، رشد انتظارات تورمی و احتمال تداوم سیاست‌های پولی انقباضی فدرال رزرو از مهم‌ترین عوامل فشار بر جریان سرمایه این صندوق‌ها عنوان شده است. افزایش بازده واقعی اوراق قرضه معمولاً هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد؛ زیرا طلا برخلاف اوراق بدهی، سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند.

در همین دوره، قیمت طلا حدود ۱۴ درصد کاهش یافت و میانگین قیمت هر اونس طلا در بازار لندن به ۴,۵۰۶ دلار رسید. این افت قیمت باعث شد بخشی از سرمایه‌گذاران کوتاه‌مدت از بازار خارج شوند، اما بانک‌های مرکزی رویکرد کاملاً متفاوتی در پیش گرفتند.

اتریوم متوقف شد، شیبا با قدرت درخشید؛ بایننس‌کوین و تون‌کوین عقب نشستند!

بانک‌های مرکزی جهان در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ حدود ۲۸۹ تن طلا به ذخایر خود افزودند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۲ درصد افزایش نشان می‌دهد. این میزان خرید، رکوردی قابل توجه برای سه‌ماهه دوم سال در داده‌های شورای جهانی طلا محسوب می‌شود و نشان می‌دهد مدیران ذخایر ارزی، کاهش قیمت‌ها را فرصتی برای افزایش ذخایر فلز زرد تلقی کرده‌اند.

لهستان با خرید ۵۱ تن طلا، بزرگ‌ترین خریدار تک‌مرکزی این دوره بود. چین نیز ۳۳ تن طلا به ذخایر خود اضافه کرد که بزرگ‌ترین خرید فصلی این کشور از اواخر سال ۲۰۲۳ به شمار می‌رود. شورای جهانی طلا اعلام کرده است که نگاه بانک‌های مرکزی به طلا همچنان بسیار قدرتمند باقی مانده و تقاضای رسمی برای این دارایی در سطح بالایی قرار دارد.

تفاوت اصلی میان رفتار صندوق‌های ETF و بانک‌های مرکزی به افق زمانی سرمایه‌گذاری آن‌ها بازمی‌گردد. سرمایه‌گذاران ETF معمولاً به تغییرات نرخ بهره، بازده اوراق و ارزش دلار در کوتاه‌مدت واکنش نشان می‌دهند، اما بانک‌های مرکزی با هدف تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی، کاهش وابستگی به دلار و حفظ ارزش دارایی‌های ملی در افق‌های چندساله و چنددهه‌ای طلا خریداری می‌کنند.

در کنار بانک‌های مرکزی، بازار خارج از بورس یا OTC نیز شاهد تقاضای قابل توجهی بود. حجم تقاضا در این بخش و سایر شیوه‌های سرمایه‌گذاری به ۳۲۷ تن رسید که بخش بزرگی از آن به سرمایه‌گذاران آسیایی نسبت داده می‌شود. تقاضای شمش و سکه نیز با ثبت ۳۰۷ تن، نسبت به سال گذشته تنها ۳ درصد کاهش داشت و همچنان از پایداری تقاضای فیزیکی حکایت می‌کند.

در مقابل، تقاضای جواهرات به ۲۷۸ تن کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از دوران همه‌گیری کرونا محسوب می‌شود. با این حال، ارزش مالی خرید جواهرات ۱۴ درصد افزایش پیدا کرد، زیرا مصرف‌کنندگان به سمت محصولات با عیار بالاتر و کیفیت بیشتر حرکت کردند.

مجموع تقاضای جهانی طلا با احتساب معاملات OTC به ۱,۲۶۹ تن رسید و نسبت به سال گذشته تقریباً بدون تغییر ماند. با این حال، ارزش سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در بازار طلا طی نیمه نخست سال به رکورد ۳۸۰ میلیارد دلار رسید.

داده‌های جدید نشان می‌دهد بازار طلا همچنان تحت تأثیر دو نیروی متضاد قرار دارد؛ از یک سو، بازار کاغذی طلا به سیاست‌های فدرال رزرو، نرخ بهره و نوسانات دلار واکنش نشان می‌دهد و از سوی دیگر، بانک‌های مرکزی و خریداران فیزیکی به انباشت طلا ادامه می‌دهند. این شرایط می‌تواند نشان دهد که کاهش‌های مقطعی قیمت طلا برای بازیگران بلندمدت، بیشتر یک فرصت خرید است تا نشانه‌ای از تضعیف بنیادی این دارایی.