کلید اصلی بهبود بورس در پساجنگ از نگاه تحلیلگر بازار سرمایه | بدون اصلاحات اساسی، نباید انتظار بازگشت سرمایه را داشت

یک کارشناس بازار سهام می گوید: در سال گذشته شاخص کل بورس رشد قابل توجهی را تجربه کرد، اما این روند پایدار نماند.

به گزارش هفت کریپتو به نقل از اقتصادنیوز، از 9 اسفند ماه 1404 تا امروز 8 فروردین 1405بازار سهام در تعطیلات ناشی از وقوع جنگ علیه ایران به سر می برد، تصمیمی که برخی از آن دفاع می کنند و برخی نقد دارند. اما پیش بینی ها از بورس در پساجنگ حکایت از چه دارد؟ آیا اعتماد عمومی به بازار سرمایه باز می گردد؟ آیا…

فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار سرمایه می‌گوید: کلید اصلی بهبود بورس، بازگشت اعتماد عمومی است، این اعتماد تنها از طریق اصلاحات واقعی در سیاست‌گذاری، بهبود حکمرانی اقتصادی و کاهش تنش‌های داخلی و خارجی به دست می‌آید.

انسداد تنگه هرمز قیمت هر بشکه نفت را به ۲۰۰ دلار می‌رساند

مشروح گفتگوی فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار سرمایه را با‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ «اقتصادنیوز» در ادامه بخوانید؛

*مسیری که بورس در سال 1404 طی کرد را چطور ارزیابی می کنید؟ آیا بورس در سال 1404 توانست انتظارها را برآورده کند؟

۱۴۰۴ سالی پر فراز و نشیب برای بورس بود. باید گفت شاخص کل و شاخص شناور آزاد تا مقاطعی رشد قابل توجهی را تجربه کردند و حتی به آستانه بازدهی حدود ۶۵ درصد نیز رسیدند، اما این روند پایدار نماند. شاخص هم‌وزن نیز عملکردی ضعیف‌تر داشت و حدود ۴۵ درصد رشد را ثبت کرد، اما در ادامه و پیش از تعطیلی بازار، این بازدهی‌ها به کمتر از ۲۰ درصد کاهش یافت؛ در چنین شرایطی طبیعی است که بورس در مقایسه با سایر بازارها از نظر بازدهی عقب بماند و نتواند انتظارات سرمایه‌گذاران را برآورده کند.

تردید سرمایه گذاران نسبت به بورس

*آیا عقب ماندگی بورس نسبت به طلا در سال 1404 می تواند بی اعتمادی به بازار سهام را بین عموم مردم تشدید کند؟

بی‌اعتمادی به بازار سرمایه موضوع جدیدی نیست و از مرداد ۱۳۹۹ به این سو شکل گرفته و همچنان ادامه دارد. مقایسه بازدهی بورس با سایر بازارها مانند طلا و ارز، این بی‌اعتمادی را تشدید کرده است. انتظار می‌رفت در سال‌های اخیر این فاصله جبران شود، اما این اتفاق نیفتاد و همین موضوع باعث شده سرمایه‌گذاران همچنان با تردید به بورس نگاه کنند.

بدون اصلاحات اساسی، نمی توان انتظار بازگشت سرمایه را داشت

یکی از مهم‌ترین مشکلات، کاهش شدید ارزش بازار سرمایه است. در حالی که ظرفیت بازار سرمایه کشور تا حدود ۳۳۰ میلیارد دلار برآورد می‌شد، این رقم به کمتر از ۸۰ میلیارد دلار کاهش یافته است. این کاهش نشان‌دهنده خروج سرمایه و کاهش اعتماد عمومی است و بدون اصلاحات اساسی در ساختار حکمرانی، نمی‌توان انتظار بازگشت سرمایه‌ها را داشت.

*گرچه بورس در سال 1404 از نظر ریالی رشد کرد اما از نظر دلاری، حتی می توان گفت که افت هم داشته است. این وضعیت بازار سهام تا چه زمانی می تواند ادامه داشته باشد و دلیل عقب افتادگی بورس از دلار چیست؟

رشد اسمی بورس در سال ۱۴۰۴ تا حد زیادی ناشی از تورم و افزایش نرخ ارز بوده است، اما وقتی این رشد را به دلار محاسبه می‌کنیم، حتی می‌توان گفت که بازار سرمایه دچار افت نیز شده است. دلیل این عقب‌ماندگی، عدم ثبات اقتصادی، سیاست‌های نادرست و نبود ارتباط سازنده با اقتصاد جهانی است و تا زمانی که این مسائل حل نشوند، این وضعیت می‌تواند ادامه داشته باشد.

ما در شرایطی قرار داریم که بخش بزرگی از دنیا با برخی رویه‌های اقتصادی ما همراه نیست. حتی در موضوعاتی مانند تنگه هرمز، شاهد بودیم که کشورهای مختلف مواضع مشترکی اتخاذ کردند؛ این نشان می‌دهد که برای بهبود وضعیت اقتصادی و بازار سرمایه، نیاز به بازنگری در سیاست‌ها و تعامل بیشتر با جهان داریم.

سناریوهای خوشبینانه و بدبینانه از بورس در پساجنگ

*آقای آقابزرگی! پیش بینی می کنید که بورس پس از پایان جنگ چه شرایطی داشته باشد؟ سناریوهای خوش بینانه و بدبینانه شما برای بورس پس از جنگ چیست؟

می‌توان دو سناریوی خوش‌بینانه و بدبینانه را متصور شد؛ در سناریوی خوش‌بینانه، اگر تحولات بنیادی و اصلاحات ساختاری که به آن اشاره شد عملی شوند، می‌توان انتظار داشت که اعتماد عمومی افزایش یابد و سرمایه‌ها دوباره به سمت بازار سرمایه حرکت کنند؛ در این صورت، بورس می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مسیرهای تأمین مالی و جذب سرمایه تبدیل شود.

اگر این اصلاحات صرفا در حد شعار باقی بماند و به اجرا نرسد، وضعیت فعلی ادامه خواهد داشت و حتی ممکن است بدتر شود. در این حالت، سرمایه‌گذاران همچنان ترجیح می‌دهند منابع خود را به بازارهای موازی منتقل کنند و بورس از رونق باز خواهد ماند.

در دیگر کشورها، حتی در شرایط بحران هم بازارها کامل تعطیل نمی شود

* پس از پایان جنگ، آیا می توان پیش بینی کرد که دامنه نوسان به اعداد 5 و 6 درصد بازگردد؟

کاهش دامنه نوسان به ۳ درصد در شرایطی انجام شد که ریسک‌های ناشی از جنگ افزایش یافته بود، اما به نظرم حتی در آن مقطع نیز تصمیم به توقف بازار و محدودسازی شدید معاملات، تصمیمی کارشناسی نبود. 

در بسیاری از کشورها، حتی در شرایط بحران، بازارها به‌طور کامل تعطیل نمی‌شوند و اجازه داده می‌شود که قیمت‌ها مسیر طبیعی خود را طی کنند.برای مثال، بورس امارات تنها برای مدت کوتاهی متوقف شد و پس از آن بازگشایی شد و روند اصلاحی خود را طی کرد؛ هرچند در روز اول افتی حدود ۵.۵ درصد را تجربه کرد، اما در ادامه روندی متعادل‌تر پیدا کرد. 

کلید اصلی بهبود وضعیت بورس

اگر شرایط به سمت ثبات حرکت کند، قطعاً باید دامنه نوسان افزایش یابد، هم محدودیت‌های شدید تنها در شرایط اضطراری قابل توجیه هستند و در بلندمدت به کارایی بازار لطمه می‌زنند. همچنین بازگشت به دامنه‌های بالاتر می‌تواند به افزایش نقدشوندگی و کارایی بازار کمک کند.

کلید اصلی بهبود وضعیت بورس، بازگشت اعتماد عمومی است. این اعتماد نیز تنها از طریق اصلاحات واقعی در سیاست‌گذاری، بهبود حکمرانی اقتصادی و کاهش تنش‌های داخلی و خارجی به دست می‌آید.

باید گفت اگر این شرایط فراهم شود، بازار سرمایه می‌تواند دوباره به جایگاه واقعی خود بازگردد و نقش مؤثری در اقتصاد کشور ایفا کند.